ایدز چیست؟..

 

تاریخچه :

كشف بیماری ایدز(1) به این صورت بود كه ابتدا  در سال 1980 میلادی چندین بیماری ناشایع در افراد خاص بروز كرد. غیر طبیعی بودن بیماری در این افراد كه معمولا از گروههای خاصی چون همجنس بازان ، معتادان تزریقی ، بیماران هموفیلی ، دریافت كنندگان خون و شركای جنسی آنها بودند ، محققان را به این نتیجه سوق داد كه ویروس این بیماری از راه انتقال خون و تماس جنسی منتقل می شود . تظاهر بیماری به صورت ابتلا به بیماریهایی بود كه پیش از آن تنها در افرادی كه نقص ایمنی داشتند مشاهده شده بود . سرانجام  با تلاشهای بسیار ، عامل  بیماری ایدز كه ویروس بود شناسایی گردید و به عنوان " ویروس نقص ایمنی انسانی"  یا "اچ آی وی(2)" نام گرفت.

1-    AIDS = Acquired Immunodeficiency Syndrome

2-    HIV = Human Immunodeficiency Virus

 

 

تعریف :

ویروس اچ . آی . وی باعث اختلال عملكرد سیستم ایمنی بدن می شود و مشكلات ناشی از بیماری ایدز هم نتیجه درست كار نكردن ایمنی بدن انسان مبتلا می باشد ، كه می تواند موجب عفونت های مرگبار و برخی از اشكال سرطانها شود .

به صورت دقیق تر ویروس اچ.آی.وی در بدن انسان به سلولهایی از بدن كه نخستین سلولهای ایمنی بوده و می خواهند زنگ آماده باش سیستم ایمنی را به كار اندازند ، حمله میكند و طبیعی است كه با از كار افتادن آنها این سیستم دیگر فایده ای نخواهد داشت. 

 

  اهمیت اطلاع  از مشخصات بیماری :

بیماری ایدز به عنوان طاعون قرن بیستم و یكی از مهمترین مشكلات بهداشتی قرن حاضر هر روز در حال گسترش است.

بیماری ایدز درمان قطعی ندارد ولی وظیفه همه انسانها آشنایی با بیماری و حفاظت خود و نزدیكانشان از خطر ابتلا به این بیماری است . ایدز ربطی به جنس، نژاد یا سن خاصی ندارد و تمام افراد را مبتلا میكند . ابتلا  به بیماری ایدز فلج كننده است و خود بیمار همواره از مشكلات و بیماریهای جسمی رنج می برد و خانواده اش نیز با مشكلات روحی و اقتصادی بیماری دست و پنجه نرم خواهند كرد.

كودكان یكی از قربانیان اصلی بیماری ایدز هستند چون از طرفی بسیاری از كودكان در مرحله جنینی یا هنگام زایمان از مادران آلوده ، مبتلا به بیماری می شوند و از طرفی بسیاری از آنان به سبب بیماری و مرگ والدین خود یتیم شده یا درگیر مشكلات اقتصادی ناشی از آن هستند . جوانان نیز از آسیب پذیر ترین گروهها در مقابل همه گیری ایدز هستند .بر اساس بررسی های انجام شده حدود نیمی از آلودگی های جدید با ویروس اچ آی وی در جوانان كمتر از 25  سال بروز می كند اما با وجود آسیب پذیری جوانان ، آنها نیرویی مناسب برای مبارزه با همه گیری ایدز هستند. جوانان با داشتن اطلاعات مناسب و مهارتهای لازم زندگی ، ظرفیت چشمگیری برای سازگاری با رفتار ایمن تر نشان می دهند.

بزرگسالان نیز باید از خطرات احتمالی ایدز آگاه باشند و خود را از آن مصون دارند . در واقع یک فرد بزرگسال باید بداند كه رفتارهای جنسی وی تا چه حد در سلامت خود او و كودكانش مؤثر است. همچنین فرد بزرگسال باید بداند كه اعتیاد و سایر انحرافات ، وی و خانواده اش را در معرض خطر قرار می دهد .

 

 

شناسایی و درمان ایدز

 

 

علائم بیماری ایدز و راه های تشخیص آن:

 

 

در حال شناسایی به هنگام و دقیق عفونت اچ. آی. وی. از اولویت های مهم بهداشتی محسوب می شود، زیرا:

اولاً: پیشرفت های حاصله در درمان بیماری، زمینه ارتقاء كیفیت زندگی و افزایش طول عمر مبتلایان را فراهم نموده است.

ثانیاً: پیشگیری از عفونت های قبل از تولد با امكانات موجود تا حد زیادی امكان پذیر است.

ثالثاً: تدارک یک منبع خون سالم برای مصارف بالینی از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است.

براساس علایم بالینی و آزمایشگاهی از زمان ورود ویروس به بدن دو دوره وجود دارد:

 

الف) دوره آلودگی: در این دوره با وجود ورود ویروس به بدن هیچ علامت بالینی وجود ندارد و شامل دو مرحله می باشد:

1. مرحله پنجره: در این مرحله ویروس وارد بدن شده اما هیچ علامت بالینی و آزمایشگاهی ندارد و ممكن است از دو هفته تا شش ماه به طول انجامد.

2. مرحله آلودگی: در این مرحله آلودگی فرد از نظر آزمایشگاهی قابل تشخیص است، اما هنوز علائم بالینی ندارد. این دوره ممكن است پنج تا بیست سال طول بكشد.

اولین‌ علایم‌ عفونت‌ اچ‌ ای‌ وی‌ می‌تواند در عرض ‌ 6 هفته‌ كه‌ از ورود ویروس‌ به‌ بدن‌می‌گذرد ایجاد شود. بعضی‌ از افراد علایمی‌ شبیه‌ به‌ یك‌ سرماخوردگی‌ یا آنفلوآنزای ‌ساده‌ را نشان‌ می‌دهند كه‌ ممكن‌ است‌ تعدادی‌ یا تمام‌ علایم‌ زیر را داشته‌ باشد:

  •  بزرگ‌ شدن‌ غدد لنفاوی‌

  •  تب‌ و بالا رفتن دمای بدن

  •  خستگی‌ و درد عضلات‌

  •  بثورات‌ پوستی‌

  •  گلو درد

 این‌ علائم‌ معمولاً بعد از چند هفته‌ از بین‌ می‌روند و بسیاری‌ از افراد آلوده‌ به‌ اچ‌ آی‌ وی ‌كاملاً احساس‌ سلامتی‌ می‌كنند. با این حال‌ در بعضی‌ افراد ممكن‌ است‌ اختلالات‌ جزیی‌ زیر ایجاد گردد:

  •    بزرگ‌ باقی‌ ماندن‌ غدد لنفاوی‌

  •   عفونتهای‌ دهانی‌ مثل‌ برفك‌ دهان،‌ تب‌ خال‌

  •   زگیل‌های‌ تناسلی‌ گسترده‌

  •   خارش‌ پوست‌

  •   كاهش‌ وزن‌

مدت‌ زمانی‌ كه‌ از آلوده‌ شدن‌ یك‌ فرد به‌ اچ‌ آی‌ وی‌ تا بروز علائم‌ ایدز لازم‌ است‌ در افرادمختلف‌ متفاوت‌ می‌باشد و می‌تواند از یك‌ سال‌ تا 14 سال‌ باشد. اغلب‌، افراد از ابتلاء خودبه‌ عفونت‌ اچ‌ آی‌ وی‌ بی‌اطلاع‌ هستند و بعد از چند سال‌ كه‌ دچار عفونتهای‌ شدید و یابعضی‌ از انواع‌ سرطانها شدند به‌ وجود ایدز در خودشان‌ پی‌ می‌برند.

اهمیت دوره آلودگی در این است كه فرد با وجود نداشتن علائم بالینی و حتی عدم اطلاع خود میتواند ویروس را از طریق خون و ترشحات منتقل سازد. در این دوره ویروس تكثیر یافته و سیستم ایمنی به تدریج مختل می شود، تا جایی كه بدن توان مقابله در برابر عفونت ها و سرطان ها را ندارد.

 

ب) دوره بیماری: در این دوره كاهش تدریجی نیروی دفاعی در افراد آلوده باعث می شود تا علائم بالینی ظاهر گردد. علائم مهم بیماری ایدز عبارتند از:

  • بزرگ شدن غدد لنفاوی بدن

  • اسهال و تب بیشتر از یک ماه

  • كاهش مفرط وزن (بیش از 10 درصد وزن بدن در طول شش ماه).

  • خستگی شدید و پایدار و بی حالی

  • تعریق شبانه

  • سرفه مداوم بیش از یک ماه

  • بثورات پوستی خارش دار

  • زخم های دهانی و برفک دهان

  • عفونت تبخال عود كننده

عفونت های شدید و نامعمول پوستی یا ریوی و ... كه به درمانهای عادی پاسخ نمی دهند.

در این زمان درمان بیمار به سختی امكان پذیر است . با این حال، هیچ كدام از علایم به تنهایی اختصاصی برای بیماری ایدز نیست و ممكن است در سایر بیماریها نیز دیده شوند. لذا تشخص قطعی فقط توسط پزشكان و متخصصین امكان پذیر است.

 

آیا آلودگی با ویروس اچ. آی. وی. و بیماری ایدز را می توان درمان كرد؟

امروزه واكسنی كه مردم را در مقابل ویروس اچ. آی. وی.  مصون كند وجود ندارد و هیچ درمان قطعی برای فردی كه آلوده شده است در دسترس نیست. هرچند تلاش برای درمانهای جدید و مؤثرتر ادامه دارد، درمانهای جدید كه تركیب درمانی نام دارند از درمان چند دارو برای درمان استفاده می كنند و موجب امید به زندگی طولانی تر برای افراد آلوده می باشند. باید توجه داشت كه این درمانها فوق العاده پرهزینه هستند و در نتیجه دور از دسترس بسیاری از افراد آلوده قرار دارند. علاوه بر آن، مصرف دقیق داروها (20 قرص یا بیشتر در روز در زمان معین) دشوار و اغلب دارای عوارض جانبی نامساعد می باشد.

با توجه به اینكه هزینه سنگین درمان ایدز را دولتها تقبل می كنند (یعنی داروها را به رایگان در اختیار بیماران قرار می دهند)، بارسنگینی بر دوش دولتها بوده و قسمت عمده ای از بودجه بخش سلامت به جای هزینه شدن در مصارف ضروری صرف هزینه داروهای ایدز خواهد شد.

 

نحوه‌ تشخیص

 اگر شما مشكوک‌ هستید كه‌ ممكن‌ است‌ به‌ اچ‌ آی‌ وی‌ آلوده‌ شده‌ باشید، باید یک ‌آزمایش‌ خون‌ بدهید تا مشخص‌ گردد كه‌ آیا آنتی‌ بادی‌های‌ ضد ویروس‌ در بدن‌ شما وجود دارد یا خیر.

اگر نتیجه‌ آزمایش‌ اچ‌ آی‌ وی‌ منفی‌ بود، پزشك‌ به‌ شما توصیه‌ خواهد نمود كه‌ سه‌ ماه‌ دیگردوباره‌ مراجعه‌ نمایید تا دوباره‌ آزمایش‌ خون‌ انجام‌ شود، زیرا از هنگامی‌ كه‌ ویروس‌ واردبدن‌ می‌شود، مدتی‌ وقت‌ لازم‌ است،‌ تا آنتی‌ بادیها در بدن‌ ساخته‌ شوند.

همچنین‌ تشخیص‌ عفونت‌ اچ‌ آی وی‌ در نوزادانی‌ كه‌ از مادران‌ آلوده‌ به‌ ویروس‌ به‌ دنیا می آیند مشكل‌ می‌باشد، زیرا آنتی‌ بادیهای‌ مادر ممكن‌ است‌ تا 18 ماه‌ هم‌ در خون‌ كودک ‌باقی‌ بماند.

ایدز وقتی‌ تشخیص‌ داده‌ میشود كه‌ بیماریهای‌ مرتبط‌ با ایدز مثل‌ عفونت‌ پنوموسیستیس ‌ایجاد شود و یا اینكه‌ در آزمایش‌ خون‌ مشخص‌ گردد كه‌ تعداد لنفوسیتهای ‌ CD4 از سطح ‌معینی‌ پایین‌تر رفته‌ است‌.

 

 نحوه‌ درمان‌

 

  اگر نتیجه آزمایش‌ اچ‌ آی‌ وی‌ (HIV) شما مثبت‌ اعلام‌ شد، شما باید تحت‌ نظر یک ‌متخصص‌ بیمارهای‌ عفونی‌ قرار بگیرد. درمان‌ دارویی‌ ممكن‌ است‌ وقتی‌ كه‌ تشخیص ‌عفونت‌ اچ‌ آی‌ وی‌ برای‌ شما داده‌ شد و یا وقتی‌ كه‌ تعداد لنفوسیستهای ‌ CD4 شما كاهش‌ یافت‌، شروع‌ شود. با پیشرفتهایی‌ كه‌ در درمان‌ چند دارویی‌ با داروهای‌ ضد ویروس ‌ایجاد شده‌ است‌، می‌تواند به‌ میزان‌ زیادی‌ از پیشرفت‌ عونت‌ اچ‌ آی‌ وی‌ به‌ سمت‌ ایدز جلوگیری‌ نماید.

وقتی‌ كه‌ ایدز ایجاد شد، عفونتهای‌ فرصت‌ طلب‌ آماده‌ حمله‌ می‌شوند. در بعضی‌ موارد،ممكن‌ است‌ برای‌ پیشگیری‌ طولانی‌ مدت‌ از این‌ عفونتها، از درمانهای‌ دارویی‌ استفاده‌ كرد.

هنوز هیچ‌ معالجه‌ای‌ برای‌ عفونت‌ اچ‌ آی‌ وی‌ كشف‌ نشده‌ است‌، اما ایجاد داروهای‌ موثر باعث‌ شده‌ است‌ كه‌ در كشورهای‌ پیشرفته‌ كه‌ افراد قدرت‌ خرید این‌ داروها را دارند، این ‌بیماری‌ از یك‌ بیماری‌ سریعاً كشنده‌ به‌ یک‌ بیماری‌ مزمن‌ تبدیل‌ شود. از وقتی‌ كه‌ این‌درمانهای‌ تركیبی‌ با استفاده‌ از چند داروی‌ ضد ویروسی‌ در درمان‌ ایدز بكار رفته‌ است‌، میزان‌ مرگ‌ و میر در مبتلایان‌ به‌ ایدز در كشورهای‌ پیشرفته‌ به‌ میزان‌ زیادی‌ كاهش‌ یافته ‌است‌. با این حال‌ برای‌ اكثر مبتلایان‌ به‌ ایدز كه‌ در كشورهای‌ عقب‌ افتاده‌ و جهان‌ سوم‌زندگی‌ می‌كنند، آینده‌ مایوس‌ كننده‌ای‌ وجود دارد. فقط‌ تعداد كمی‌ از آنها به درمانهای‌جدید دسترسی‌ پیدا می‌كنند و در مورد سایر افراد كه‌ تحت‌ درمان‌ قرار نمی‌گیرند، درعرض‌ ده‌ سال‌ نیمی‌ از آنها خواهند مرد.

 

 

 

 

روشهای پیشگیری

 

 

ایدز از روشهای زیر انتقال پیدا می کند:

 

 

تماس جنسی حفاظت نشده با شخص آلوده به ویروس اچ آی وی :

 اگر زن یا مرد آلوده به ویروس باشد می تواند از طریق آمیزش جنسی حفاظت نشده آن را به طرف مقابل انتقال دهد . ویروس از مرد به زن یا بالعكس سرایت  می كند و سن و جنس و نژاد تاثیری در انتقال ندارد . باید به خاطر داشت كه هرگونه فعالیت كه امكان تماس مایعات بدن یک شخص را با دهان مقعد ، مهبل ، جریان خون ، بریدگی یا زخمهای یک شخص دیگر وجود آورد در حال حاضر خطرناک محسوب میشود .

 

 خطر آلودگی در صورت ابتلا فرد به بیماری مقاربتی افزایش مییابد.

 داشتن روابط جنسی با افراد مختلف نیز خطر ابتلا را بسیار بالا می برد .

باید دانست كه در تماس جنسی مقعدی احتمال ابتلا به بیماری ، بسیار بیشتر از تماس جنسی مهبلی است.

احتمال ابتلا در یک بار تماس جنسی 1/0 درصد می باشد ، اما احتمال آلوده شدن زن از مرد آلوده به ویروس ،‌ هشت برابر بیشتر از احتمال آلوده شدن مرد از زن آلوده می باشد.

 

 حتی یک بار مقاربت جنسی حفاظت نشده با فرد آلوده به ویروس می تواند منجر به آلودگی شما شود.

روابط جنسی از نظر خطر ابتلا به بیماری به سه دسته تقسیم می شوند:

 

1.  اعمال جنسی بی خطر از نظر ابتلا به ایدز شامل:

  • ماساژ، بغل كردن، مالش بدن به بدن.

  •  بوسیدن (بوسه خشک اجتماعی).

  • استمنا یا خود ارضایی (كه در شرع مقدس اسلام حرام است).

2. اعمال جنسی كم خطر از نظر ابتلا به ایدز (كاملاً سالم و بی خطر تلقی نمی شوند) شامل: 

  • بوسیدن لب (یا بوسه آب دار) فرد آلوده در صورت نبودن زخم دهانی.

  • مقاربت با فرد آلوده از را مهبل یا مقعد در صورت استفاده مرد از کاندوم.

  • تماس جنسی دهانی با فرد آلوده در حالی كه فرد از كاندوم استفاده می كند.

  • تماس پوستی یا مایع منی یا ترشحات مهبلی فرد آلوده به شرط فقدان بریدگی یا زخم در پوست.

3.  اعمال جنسی خطر ناک از نظر ابتلا به بیماری ایدز

  • مقاربت مهبلی یا مقعدی بدون حائل (كاندوم)‌ با فرد آلوده.

  • تماس دهانی یا مهبلی با مایع منی یا ترشحات مهبلی فرد آلوده.

  • تماس جنسی دهانی بدون حائل (كاندوم) با فرد آلوده.

از راه خون و فرآورده های خونی، استفاده از سرنگ های مشترک بخصوص در بین معتادان تزریقی و به كار بردن ابزار و وسایل آلوده:

اگر خونی آلوده به ویروس باشد، به هر صورت كه وارد خون شخص سالم شود، او را آلوده می كند. با توجه به پیشرفت تكنولوژی و شناخت و پاكسازی خون های آلوده، امروزه خطر انتقال ویروس از راه تزریق خون و فرآورده های خونی در دنیا كاهش یافته است. ابزارهای پزشكی و دندانپزشكی، لوازم حجامت و سوراخ كردن گوش یا ختنه، ابزار های خالكوبی، طب سوزنی و تیغ سلمانی اگر استریل نباشند ممكن است در صورت استفاده برای افراد مختلف كه حداقل یكی از آنها آلوده باشد، سبب انتقال بیماری شوند. استفاده از مسواک مشترک نیز می تواند از عوامل انتقال باشد.

 سرنگ آلوده بخصوص در میان معتادین تزریقی یک عامل مهم انتقال در سراسر دنیاست و در كشورمان ایران نیز از اهمیت قابل توجهی برخوردار است.

 

انتقال از مادر آلوده به كودک:

 ویروس ایدز می تواند قبل از زایمان، هنگام زایمان و پس از زایمان از مادر آلوده به نوزاد انتقال یابد، كه راه جلوگیری از انتقال آن، استفاده از داروها، زایمان به طریقه سزارین و عدم شیردهی مادر آلوده به ویروس می باشد.

 

 

راه هایی كه ویروس ایدز از طریق آنها منتقل نمی شود

ویروس اچ. آی. وی. از بسیاری از مایعات بدن نظیر خون، ترشحات جنسی مردانه و زنانه، بزاق، ادرار، اشك، عرق و شیر مادر جدا شده است. اما ثبت شده كه فقط در صورت تماس با خون، ترشحات جنسی و شیر مادر بیماری انتقال می یابد. بنابراین از طرق تماس های عادی مثل كاركردن با یكدیگر، زندگی دسته جمعی، هم صحبت شدن و معاشرت اجتماعی در محیط های عمومی و مكان های پر تراكم مثل محیط كار، منزل یا تماس روزمره با افراد آلوده، هم سفره بودن، هم كلاسی بودن و نشستن در كنار یكدیگر یا همكار بودن و از راه روابط عادی اجتماعی مثل سوار شدن در اتوبوس یا تاكسی سرایت نمی كند. همچنین انتقال از راه های زیر نیز ممكن نیست و نیازی به جداسازی و قرنطینه فرد آلوده یا بیمار از افراد سالم و خانواده او وجود ندارد:

  • خوردن و آشامیدن یا استفاده از كارد و چنگان و لیوان و سایر وسایل و ظروف غذا خوری متعلق به فرد آلوده یا رستوران های عمومی و غذا خوردن با یكدیگر.

  • پوشیدن لباسهای آلوده یا لمس وسایلی كه آنها لمس كرده اند.

  • استفاده از سرویس های بهداشتی مشترک (حمام، دستشویی).

  • تماس با اشک یا بزاق.

  • از راه هوا (سرفه، عطسه)

  • استفاده از تلفن های عمومی.

  • شناكردن در استخر و رودخانه با افراد آلوده به ویروس.

  • نیش حشرات یا گازگرفتگی و تماس با ترشحات حیوانات.

  • در آغوش گرفتن و بازی كردن با نوزاد یا كودک آلوده به ویروس.

  • مراقبت از شخص مبتلا با رعایت اصول بهداشتی.

  • انجام كمک های اولیه با رعایت صحیح اصول ایمنی.

الفبای پيشگيری از ایدز

در يک دنيای ايده آل، برای پيشگيری از ايدز، تنها نياز است که الفبای پيشگيری در نظر گرفته شود.

ABC (Abstinence, Be faithful, Use Condom)

  (خودداری از رابطه جنسی، وفاداری طرفين و استفاده از کاندوم)

 

اين الفبا تأکيد دارد که از رابطه جنسی تا قبل ازدواج خودداری کنيد، به شريک جنسی متعهد خود وفادار باشيد، همچنين به عنوان روش جايگزين برای کسانی که دو مورد اول را نتوانستند اجرا کنند می‌بايست در هنگام رابطه جنسی با هر شريک جنسی از کاندوم استفاده نمايند. اين مراحل سه گانه به نظر ساده می‌آيند.

  اين تصور غلط وجود دارد که کليه افراد به طور يکسانی قادرند در مورد کليه مقوله‌های زندگی و بهداشت باروری و جنسی خود تصميم‌های درستی بگيرند.

در حالی که دشواری رعايت  ABC کاملاً‌ مشهود است، به طرق مختلف پيشگيری نيز تحت تأثير انگی قرار می‌گيرد. به عنوان مثال، افرادی که آلوده نيستند منکر احتمال ابتلا خود شده و احتمالاً مراقبت و پيشگيری لازم را نمی‌کنند، حتی در مواقعی که احتمال آسيب پذيری بسيار لازم است. به نظر می‌رسد انگ با توانايی اشخاص و زوجين در زمينه استفده از کاندوم و همچنين استفاده مرتب و مداوم از آن مرتبط می‌باشد. تنها بيان خود کاندوم در برنامه‌های بهداشتی نيز انگی را در ارتباط با اچ‌.آی.وی به وجود می‌آورد. به اين صورت که صرف توصيه استفاده از کاندوم در هر تماس و رابطه جنسی امکان دارد به اين صورت تفسير شود که فرد پيمان شکنی کرده يا به وفاداری شريک جنسی خود مشکوک است. همچنين احساس شرمندگی برای شکست در پيشگيری از عفونت و يا بروز عفونت را به عنوان خطای فردی انگاشتن تنها مانع يافتن مراقبتها و درمان مورد نياز خواهد شد و در اين راه، همه گيری زمينه مناسبی برای انتشار در ميان جوامعی که به طور بحرانی نياز به کمک دارند، خواهد يافت.

 

 

 

 

 

 

تغذیه مبتلایان

 

بیماران باید انواع غذاها را جهت تأمین انرژی، پروتئین و سایر موارد مورد نیاز خود، مصرف كنند. غذایی متعادل است كه شامل همه گروه های غذایی نظیر حبوبات (باقلا، لوبیا و ...) گردو، فندق، غذاهای حیوانی، موارد  نشاسته ای (برنج، سیب زمینی، ذرت)، میوه جات و سبزیجات باشد.

انتخاب یک رژیم غذایی صحیح می تواند به درمان بیماری های وابسته به ایدز كمک كند.

 

 

راهنمایی های كلی در ارتباط با حفظ وزن بدن و جلوگیری از تحلیل

  • بطور مرتب مقادیر اندک غذاهای كم چرب بخورید تا بهتر هضم شده و جذب مواد غذایی بیشتر باشد.

  • روزانه از غذاهای مختلف استفاده كنید.

  • الكل مصرف نكنید. الكل باعث افسردگی، كاهش مصرف غذا و كاهش وزن می شود و با داروهای بیماری ایدز تداخل دارد.

  •  از مصرف سیگار و مواد مخدر بپرهیزید چون با كاهش اشتها منجر به كاهش وزن می شود.

  •  وقتی حال عمومی بهتر است، سعی كنید بهتر غذا بخورید تا جبران دوره بیحالی شود.

  • سعی كنید تعادل وزن بدن خود را حفظ كنید.

  • با فعالیت فیزیكی مداوم به حفظ عضلات و انرژی بدن كمک كنید.

نكاتی كه باید هر بیمار بخاطر بسپارد

بی اشتهایی

اسهال

تب

تهوع

برفک دهان

کم خونی

یبوست

سوزش دل

سل

از دست دادن چشایی

نکات مهم

برنامه غذایی روزانه

 

بی اشتهایی

  •  با خوردن غذاهای دلخواه اشتهای خود را تحریک كنید.

  •  مقادیر اندک از غذا را در هر مرتبه ولی به طور مكرر مصرف كنید.

  • غذاهای حاوی انرژی بیشتر را انتخاب كنید.

  •  از غذاهایی كه خیلی بودار هستند بپرهیزید.

  •  اگر بی اشتهایی به علت بیماری خاص است برای درمان مراجعه كنید.

 

اسهال

  • برای جلوگیری از كم آبی بدن آب و مایعات فراوان بنوشید. (سوپ، دوغ، چای كمرنگ، آبمیوه رقیق شده و آب جوشیده)

  • از مایعات شور و با طعم تورش و شیرین استفاده كنید. از مصرف مایعات اسیدی و ترش پرهیز كنید زیرا باعث تحریک معده می شود.

  • غذاهای حاوی مایعات بیشتر و فیبر مناسب مصرف كنید تا به حفظ مایعات بدن كمک كند. (موز، عدس و ...)

  • غذاهای نشاسته دار مثل برنج، ذرت، سیب زمینی و ... مصرف كنید.

  • برای تأمین پروتئین، تخم مرغ، جوجه و ماهی مصرف كنید.

  •  چای كمرنگ و آب جوشیده بنوشید.

  • غذاها را خوب بپزید و از خوردن مواد خام خودداری كنید. (تخم مرغ)

  • از غذاهای تخمیری استفاده كنید. (ماست، حلیم و ...)‌

  • از غذاهای كربوهیدراته زود هضم استفاده كنید. (برنج، نان ذرت، سیب زمینی و ...)‌

  • میوه و سبزیجات نرم میل كنید. (موز و ...)

  • شیر كم چرب بنوشید. (در صورت عدم حساسیت به شیر)‌

غذاهایی كه در صورت داشتن اسهال نباید مصرف شود:

  • بعضی محصولات لبنی چرب

  •  کافئین (قهوه و چای) و الکل

  •  غذاهای چرب

  • غذاهای گازدار و نفاخ مثل کلم، پیاز، نوشابه های گازدار و سودا

  • مقادیر زیاد غذاهای سرخ شده، روغن، خامه و کره

 پیشگیری از اسهال

  •  آب جوشیده میل کنید.

  • مرتباً قبل و بعد از غذا دست ها را با آب و صابون بشوئید.

  •  بعد از توالت رفتن حتما دست ها را بشوئید.

درمان

  • مایعات فراوان بنوشید. از جایگزین های مناسب مایعات خوراکی مثل ORS استفاده کنید و یا در منزل خودتان تهیه کنید. (2 فنجان آب جوشیده + 1 فنجان شکر+ 1 قاشق چایخوری نمک یددار)

  • مکرراً مقادیر کم غذا بخورید و خوردن را ادامه دهید.

 

تب

  • سوپی میل کنید که غنی از مواد غذایی با انرژی بالا و مغذی باشد مثل ذرت، سیب زمینی و هویج

  •  مایعات فراوان بنوشید.

  • انواع چای و دم کرده های گیاهی مثل لیمو و ... مفید است.

  •  بیش از حد تشنگی خود آب بنوشید.

مراقبت از تب

  • برای جلوگیری ناز کم آبی، آب کافی بنوشید خصوصاً آب جوشیده سالم

  • دوش آب سرد بگیرید.

  • استراحت کنید.

  •  مصرف 2 عدد آسپرین یا استامینوفن 3 مرتبه در روز کافیست.

  •  تا حد تحمل به صورت مکرر مقادیر اندک غذا میل کنید.

در موارد زیر به پزشک مراجعه کنید:

  • تبی که چندین روز طول کشیده و با آسپیرین قطع نشود.

  • کاهش هوشیاری

  • درد شدید بدن

  •  اسهال شدید

تهوع و استفراغ

  • غذاهای مثل سوپ، حلیم شیرین نشده و میوه هایی  نظیر موز میل کنید.

  • از غذاهای کم نمک و مثل کراکر (نان خشک) استفاده کنید که باعث آرام شدن معده می شود.

  •  دم کرده های گیاهی و نیز ترکیب آبلیمو + آب جوش بنوشید.

  •  اگر امکان دارد دم کرده زنجبیل بنوشید (زنجبیل را در آب سرد خرد کنید و به مدت 10 دقیقه بجوشانید و در یک محل تمیز قرار دهید. آن را صاف کرده و بنوشید.)

  • از مصرف غذاهای چرب و پر ادویه بپرهیزید.

  •  از خوردن کافئین (قهوه و چای) و الکل خودداری کنید.

  • مایعات بنوشید مثل آب جوشیده

مراقبتها:

  • مکرراً به مقدار کم غذا میل کنید. اگر معده کاملا خالی باشد تهوع بیشتر می شود.

  • بلافاصله بعد از غذا خوردن دراز نکشید، حداقل 20 دقیقه صبر کنید تا استفراغ نکنید.

  • بین وعده های غذایی استراحت کنید.

برفک دهان

  • غذاهای نرم و خمیری میل کنید مثل هویج پخته، تخم مرغ آب پز، موز

  •  سیب زمینی آب پز، سوپ و حلیم

  • غذاها را خنک شده میل کنید.

  • از غذاهای پر ادویه، شور و چسبناک بپرهیزید این ها باعث تحریک زخم­های دهانی می­شوند.

  •  از آبمیوه هایی که خیلی ترش هستند بپرهیزید.

  • الکل مصرف نکنید.

مراقبت:

  • به پزشک مراجعه کنید.

  • از قاشق کوچک برای غذا خوردن استفاده کنید.

  • موقع بلعیدن غذا سر را عقب نگهدارید.

  • بعد از غذا خوردن با آب نمک ولرم غرغره کنید تا باقمیانده های غذا خارج شوند و محیط دهان تمیز شود تا شرایط رشد قارچ فراهم نشود.

  • مایعات بنوشید.

کم خونی

  • برای جلوگیری از کم خونی مغذهای حاوی آهن را بیشتر مصرف کنید مثل غذاهای حیوانی (تخم مرغ، ماهی، گوشت و جگر)، سبزیجات با برگ های تیره (اسفناج و ...)، حبوبات (باقلا، عدس و ...) گردو، فندق،  روغن های دانه های گیاهی و غلات غنی شده

  • مصرف قرص های آهن باید تحت نظارت پزشک صورت گیرد.

مراقبت:

  • در صورت امکان روزانه یک قرص آهن با غذا مصرف شود. بهتر است همراه با ترکیبی حاوی ویتامین E مثل گوجه فرنگی یا آب پرتقال داده شود که جذب آهن افزایش یابد.

  •  درمان انگلهای خون خوار.

تحلیل عضلات

  • افزایش غذا خوردن با افزایش مقدار و دفعات مصرف غذا

  • بهبود کیفیت غذا با مصرف انواع مختلف غذاهای لازم

مراقبت:

  • مکرراً ولی هر بار به مقدار کم غذا بخورید.

  • در صورت پیدایش زخم دهان از غذاهای نرم و مایعات بیشتری استفاده کنید.

  • مقدار پروتئین غذا را افزایش دهید.

  • مختصری چربی به غذا اضافه کنید.

  •  مصرف غذاهای نشاسته دار مثل غلات بیشتر شود.

  • از غذاهای غنی شده استفاده کنید.

یبوست

  • از غذاهای با فیبر بالا استفاده کنید مثل ذرت، نان سبوس دار، سبزیجات و میوه جات با پوست.

  • مقدار کافی مایعات بنوشید.

  • از غذاهای دارای مواد نگه دارنده کمتر استفاده کنید (نظیر کنسروها)(2)

مراقبت:

  • از انجام روش های تخلیه مثل شیاف کردن و مصرف مکرر داروهای ملین پرهیز کنید.

  • مایعات فراوان بخصوص آب جوشیده بنوشید.

سوزش دل

  •  مکرراً مقادیر اندک غذا بخورید.

  •  از مصرف غذاهای نفاخ بپرهیزید. (نوشابه های گازدار، کلم)

  • مایعات بنوشید.

مراقبت:

  • بین زمان غذا خوردن و خوابیدن فاصله زیادی باشد تا غذای خورده شده هضم شود.

سل

  • غذای پر پروتئین، پر انرژی و پر آهن و ویتامین بخورید.

مراقبت

  • سریعاً تحت درمان مقرار گیرید.

  •  مشاوره جهت مصرف غذا و دارو با پزشک انجام شود.

  • همراه با ایدز باید ویتامین ب 6 تجویز شود.

از دست دادن چشایی/ مزه بد دهان

  •  از خمیر ور آمده استفاده کنید و نمک، فلفل، سبزیجات و لیمو به آن اضافه کنید.

  •  غذا را بجوید و اطراف دهان حرکت دهید تا گیرنده های چشایی را فعال کند.(1)

 

نکات قابل توجه در تهیه طرح غذایی بیماران

غذاهایی که در دسترس و برای خانواده قابل تهیه است انتخاب کنید و در هر برنامه غذایی به نکات زیر توجه کنید:

  • ارزش غذایی مواد خوب باشد و انواع مختلف غذاها مورد مصرف قرار گیرد. (غذاهای حیوانی، حبوبات، گردو و فندق و مغزهای انواع آجیل میوه ها و سبزیجات، مواد نشاسته ای و چربی)

  •  نیاز هر شخص

  • زمان دسترسی

  • قیمت غذا

 

برای برنامه غذایی به موارد زیر توجه کنید:

همیشه از مواد غذایی سازنده بدن (مثل پروتئین) بعنوان هسته برنامه غذایی استفاده کنید. پروتئین ها شامل:

  • همه حبوبات مثل باقلا، لوبیا، سویا، لوبیا چشم بلبلی، بادام زمینی و ...

  • گوشت (مرغ، گوسفند، گاو) لبنیات، ماهی تخم مرغ و ...

  • از سبزیجات در دسترس استفاده کنید مثل هویج و گوجه فرنگی و ... و نیز سبزیجات با برگ تیره و   میوه جات و سبزیجات زرد مثل هویج

  • از غذاهای انرژی زا استفاده کنید. (اساس تغذیه بر مبنای غلات مثل ذرت، برنج یا موز و ریشه نو ساقه گیاهان باشد)

  • در صورت امکان ارزش زایی غذاها را حین پختن بیشتر کنید مثلا شکر یا آبمیوه به آن اضافه کنید و یا به حلیم یک قاشق چایخوری به ازای هر نفر روغن اضافه کنید.

  • میوه جات فراموش نشود.

در بیماران نیاز به انرژی 15-10% بیشتر از افراد نرمال است.

در بیماران 100-50% نیازی به پروتئین افزایش می یابد.

فرد بالغ سالم روزانه حدود 2070 کیلو کالری انرژی نیاز دارد.

به این مقدار در بیماران  مرد 400 کیلو کالری و در بیماران زن 300 کیلو کالری اضافه می شود.(2)

نیاز به پروتئین روزانه در بیماران:

مردان 85 گرم در روز و زنان 72 گرم در روز

 

برنامه غذایی پیشنهادی روزانه

نان/ غلات/  برنج/ ماکارونی 11-6 وعده در روز

1 برش نان (یک کف دست)

نصف استکان برنج پخته یا ماکارونی

30 گرم غلات پخته

نان کامل (سبوس دار)، دونات (نان شیرینی)، غلات با فیبر بالا انتخاب کنید.

سبزیجات حداقل سه وعده در روز

نصف فنجان سبزی خرد شده یا پخته (هویج، فلفل)

یک فنجان سبزیجات برگ دار خام (جعفری، تره و ...)

سبزیجات با برگ تیره را انتخاب کنید. (برگهای تیره کاهو ارزش بیشتری دارند.)

انواع متنوع سبزیجات با رنگهای مختلف را انتخاب کنید. (هویج، گوجه فرنگی، فلفل و...)

سعی کنید از میوه جات تازه بجای آبمیوه استفاده شود.

شیر/ ماست/ پنیر حداقل 2 وعده در روز

یک فنجان شیر یا ماست

60-45 گرم پنیر

از شیر و ماست و پنیر کم چرب استفاده کنید

گوشت/ مرغ/ ماهی/ آجیل/ تخم مرغ/ حبوبات

90-60 گرم گوشت لخم، ماکیان یا ماهی پخته شده

غذاهای زیر معادل 30 گرم گوشت هستند.

1 عدد تخم مرغ

3/1 فنجان آجیل

2 قاشق غذا خوری کره بادام زمینی

نصف فنجان حبوبات (باقلا، لوبیا و ...)

  • برای جلوگیری یا بازگرداندن تحلیل عضلات سعی کنید که یک منبع پروتئینی به هر وعده غذا یا ته بندی مختصر اضافه کنید.

  •  از مرغ بدون پوست و ماهی، بیشتر از گوشت قرمز استفاده کنید.

  • برای کاهش کلسترول خون و نیز کاهش خطر بیماری قلبی توصیه می کنیم از مصرف غذاهای حاوی چربی اشباع شده نظیر گوشت قرمز، پوست مرغ، شیر و پنیر چرب، کره، بستنی

  •  و نارگیل خودداری کنید و بجای آن از غذاهای حاوی چربی اشباع نشده مثل روغن زیتون، آواکادو، زیتون، آجیل و کره بادام زمینی استفاده کنید.

  • حتماً در برنامه غذایی شما ماهی و گردو گنجانده شود.

  • توصیه می شود برای هضم و جذب بهتر غذاها تعداد وعده های غذایی را افزایش دهید و هر بار به مقدار کم از مواد غذایی مختلف میل کنید. حداقل 6 وعده غذا در روز میل کنید.

 

 

 

 

 

افراد در معرض خطر

 

ایدز كلیه جوامع بشری را تهدید می كند و هر انسانی می تواند در معرض خطر آلودگی قرار گیرد، اما در برخی افراد احتمال بیشتری برای آلوده شدن به ویروس دارند كه عبارتند از:

 

 

1. معتادان و كسانی كه مواد مخدر تزریقی را با سرنگ و سوزنهای مشترک و غیراستریل مورد استفاده قرار می دهند.

2. استفاده كنندگان از سرنگ، تیغ، مسواک یا خلال دندان مشترک با افراد آلوده

3. دریافت كنندگان خون، فرآورده های خونی و فاكتورهای انعقادی آلوده (مثل بیماران هموفیلی، تالاسمی، دیالیزیها و دریافت كنندگان پیوند اعضا و بافتها). در ایران كسانی كه قبل از سال 1367 خون دریافت كرده اند، شانس ابتلا دارند و پس از آن به سبب جداسازی خون های آلوده خطر ابتلا بسیار كاهش یافته است.

4. زنان بدكاره و افراد ولگرد و منحرف كه شركای جنسی متعدد دارند.

5. افراد مبتلا به بیماریهای مقاربتی (همانطور كه قبلاً اشاره شد، این امر خطر ابتلا به بیماری ایدز را دو تا چند برابر می كند).

6. همسران و كودكان افراد آلوده به ویروس اچ. آی. وی. یا مبتلا به ایدز و و نوزادان مادران آلوده به اچ. آی. وی.

   

 و جوانان در معرض خطر بيشتری هستند وقتی که ...

 

 

   1-  دسترسی به اطلاعات روشن درباره بيماری‌های مقاربتی دشوار و يا محدود باشد.

   2-  تست و مشاوره محرمانه اچ.آی.وی جهت اطلاع از ابتلا به ويروس غير قابل دسترس و يا غير قابل قبول باشد.

   3-  افراد قدرت امتناع از رابطه جنسي ناخواسته يا محافظت نشده را در محدوده ازدواج و يا خارج آن نداشته باشند.

   4-  گرايشات يا رفتارهای جنسی در نتيجه محدوديت‌های اجتماعی، فرهنگی، سنتی يا قانونی مخفی نگه داشته شوند.

5-  جامعه مبتلايان به اچ.آی.وی را نپذيرد و در نتيجه پنهان کاری يک پديده عادی شود.

 

 

 

 

 

 

پیشگیری های فردی و اجتماعی

 

 

 

ایدز بیماری است كه با رفتارهای پرخطر گسترش می یابد كه مهمترین آنها، اعتیاد تزریقی و رفتارهای جنسی پرخطر می باشد. عدم اطلاع از خطر این رفتارها نیز عامل مهمی برای گسترش بیماری در سراسر جهان می باشد. بنابراین، تغییر عادات و رسوم نادرست و پیشگیری رفتاری، مؤثرترین راه برای جلوگیری از گسترش بیشتر عفونت بوده و پیشگیری به عنوان اصلی ترین درمان ایدز شناخته می شود. پیشگیری به عنوان یک راه مؤثر و مقرون به صرفه در مقابله با ایدز، اصلی ترین پایه سیاست گذاری در این زمینه می باشد.

 

به طور كلی هر فرد لازم است مراقبت های خاصی را به منظور پیشگیری از ابتلا انجام دهد و علاوه بر آن پاره ای اقدامات در سطح اجتماع نیز مورد توجه می باشد:

 

الف) پیشگیری فردی:

 

  • توجه به ارزش های دینی و اخلاقی در رفتارهای جنسی.

  • اجتناب از تماس های جنسی پر خطر؛ باید توجه داشت كه استفاده از كاندوم در بیماری ایدز نیز همچون بسیاری از بیماریهای مقاربتی وسیله ای با ضریب اطمینان بالا برای جلوگیری از انتقال ویروس می باشد.

  • اجتناب از هر گونه تماس جنسی اعم از مقعدی، مهبلی یا دهانی با افراد مشكوک از نظر آلوده به اچ. آی. وی. از جمله زنان خیابانی، معتادان تزریقی و ... .

  • انجام سریع آزمایشات مربوطه و در صورت لزوم درمان پیشگیرانه در صورت تماس جنسی با افراد مشكوک از نظر آلودگی به اچ. آی. وی؛

باید بدانیم كه در كشور ما آزمایش اچ. آی. وی. در مراكز انتقال خون انجام شده و از فرد درخواست كننده، هیچ گونه اطلاعاتی حتی نام و مشخصات فردی گرفته نمی شود.

  • توجه به علائم بیماری مقاربتی و درمان سریع این بیماریها به عنوان عامل زمینه ساز برای ابتلا به ایدز.

  • اجتناب از اعتیاد تزریقی و در صورت افتادن در دام اعتیاد، استفاده از سرنگ های استریل یک بار مصرف.

  • دقت در استفاده یا تماس با سوزن یا هر گونه وسیله نوک تیز آلوده به خون.

  • استفاده از وسایل یک بار مصرف در آرایشگاه (تیغ و ...) و دندانپزشكی (لیوان، مسواک، برس ویژه دندانپزشكی و ...)‌ و استریل كردن سایر وسایل.

  • تلاش برای كسب اطلاعات بیشتر و مطالعه منابع علمی موجود در زمینه بیماری ایدز و در میان گذاشتن این اطلاعات با سایر افراد به ویژه گروه های در معرض خطر.

ب) مراقبت های اجتماعی:

 

 

با استفاده از ماهیت بیماری ایدز، مقابله با این بیماری نیازمند سیاست گذاری كلان و توجه مسؤولان جامعه می باشد. بدون تردید اقبال همه مردم و شكل گیری خواست عمومی برای توجه به این مسئله، به تسریع سیاست گذاری صحیح برای مقابله با ایدز كمک خواهد كرد. این سیاست گذاری، عرصه های مختلف از جمله سیاست، ‌ فرهنگ، اقتصاد و ... را در بر می گیرد كه در اینجا به برخی از آنها اشاره می شود:

  • انجام مطالعه و پژوهش درباره ایدز و رفتارهای مرتبط با آن در جامعه.

  • گسترش آموزش همگانی درباره ایدز و راه های پیشگیری از روشهای زیر:

  • كتابهای درسی و مدرسان در دبیرستانها و دانشگاهها.

  • سخنرانی توسط رهبران مذهبی در مساجد.

  • انجام خدمات مشاوره ای در دسترس و آموزش در خانه های بهداشت شهر و روستا.

  • استفاده از رسانه های عمومی همچون مطبوعات، رادیو و تلویزیون، اینترنت و ... .

  • تلاش برای ریشه كنی فقر و مشكلات اقتصادی و حذف تبعات آن مثل اعتیاد، فساد و ... .

  • توجه به حقوق افراد مبتلا از نظر اعاده حیثیت اجتماعی و ارائه خدمات درمانی؛ چرا كه بسیاری از مبتلایان افراد بی گناهی همچون همسران و فرزندان افراد با رفتارهای پرخطر می باشد.

ج) مراقبت های افراد آلوده به اچ. آی. وی:

باید توجه داشت كه اگر چه بیماری ایدز خطرناک بوده و تاكنون درمان مؤثری برای آن مشخص نشده است، با این حال پیشگیری از بیماری براحتی ممكن می باشد. بنابراین فرد اچ. آی. وی. مثبت یا مبتلا نباید از جامعه طرد شود، بلكه با ارائه آموزش صحیح و انجام خدمات مشاوره ای مستمر به این افراد می توان از گسترش بیماری نیز جلوگیری كرد. افراد آلوده و یا مبتلا به ایدز نیز بهتر است موارد زیر را مورد توجه قرار دهند:

  • برقراری ارتباط با مراكز مشاوره و درمان مبتلایان (دولتی و غیردولتی)، بدون نگرانی از افشای نام و مشخصات در جامعه.

  • اجتناب از تماس جنسی و در صورت وقوع، استفاده از کاندوم.

  • آگاه سازی فرد یا افرادی كه تماس جنسی پرخطر داشته اند و تشویق مستقیم یا غیرمستقیم آنها به انجام آزمایش خون.

  • اجتناب از بارداری.

  • اجتناب از شیردهی و قطع آن در صورت تشخیص بیماری.

  • عدم اهداء خون و سایر اعضاء بدن.

 

 

 

 

 

ایدز در ایران

 

 

وضعیت کنونی :

اولین مورد ابتلا به ایدز در ایران در سال 1366 در یک كودک 6 ساله مبتلا به هموفیلی مشاهده شد كه از فاكتورهای انعقادی آلوده به اچ آی وی . استفاده می كرده است .

  به تدریج تعداد مبتلایان و افراد آلوده افزایش یافت ، به طوری كه تا اول مهر ماه سال 1382 ، حدود 5780 نفر اچ آی وی مثبت شناسایی شده اند كه127 نفر از آنان مبتلا به ایدز می باشند . روشهای انتقال در كشور ما ، اعتیاد تزریقی (4/66 در صد ) ، آمیزش جنسی (1/8 در صد ) ، خون و فرآورده های خون (1/4 در صد ) و مادر به كودک (4/0 در صد)  بوده، در حالی كه علت 21 در صد موارد نیز نامشخص است . این آمار در سال 1385 همانطور که در نمودار نیز مشخص شده است ، تغییر کرده است. این ارقام براساس موارد ثبت شده در مركز مدیریت بیماریها  كشور است و

 

 كارشناسان سازمان بهداشت جهانی ، تعداد افراد اچ . آی . وی مثبت در ایران را حدود 30 هزار نفر تخمین می زنند .

 

این اختلاف به دلیل آن است كه ایدز یک بیماری رفتاری است كه با رفتارهای پنهانی انسان ( مثل روابط جنسی ) سرو كار دارد و معمولا صاحبان این رفتارها كمتر درباره آن با كسی صحبت می كنند . از سوی دیگر ،‌ دوران طولانی بدون علامت كه گاه تا سالها طول می كشد باعث میشود فرد از آلودگی خود خبر نداشته باشد و حتی در صورت شک به آلودگی،‌ به دلیل ننگ اجتماعی ناشی از آن، ترس از خود بیماری و عاقبت آن تمایلی به تشخیص و درمان نداشته باشد در حالی كه درمانهای موجود میتوانند شروع علائم را در صورت تشخیص به موقع به تعویق بیاندازند.

  به هر حال ،‌مشخص است كه موارد آلودگی در كشور ما به سرعت رو به افزایش است و یک عامل مهم آن ، گسترش رفتارهای پرخطر  جنسی است . در ایران مردان، اكثریت  قریب به اتفاق مبتلایان را تشكیل داده و اغلب در گروه سنی 15 تا 49 سال میباشند. میزان ابتلا و آلودگی در بین معتادان تزریقی نیز فراوان است  به طوری كه از هر صد نفر معتاد تزریقی ، یكی به ویروس ایدز آلوده بوده و در اثر استفاده از سرنگ مشترک و رفتارهای جنسی پرخطر ، آن را به دیگران منتقل می سازد .

در مجموع میتوان گفت ، سن 15 تا 49 سال به همراه عواملی نظیر فقر ، بیكاری و اعتیاد به عنوان عوامل خطر زا برای ابتلا به ایدز میباشند و انجام اقدامی جدی برای پیشگیری از ایدز از گسترش روز افزون آن جلوگیری خواهدكرد.

 

 

 

 

 

ایدز در جهان

 

وضعیت کنونی :

از ابتدای همه گیری ایدز تا پایان سال 2002 میلادی حدود 2.800.000 نفر در دنیا به ایدز مبتلا شده اند . همچنین طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی ، در  پایان سال 2002 در سراسر دنیا 42 میلیون نفر انسان آلوده به اچ آی وی زندگی می كرده اند كه حدود 5 میلیون نفر از آنان در همان سال آلوده شده اند،

با این حساب میتوان گفت روزانه 14 هزار نفر در سطح جهان به ویروس ایدز آلوده می شوند .

نكته ای كه در مطالعه آمار مربوط به ایدز باید در نظر داشت ،‌تفاوت بین تعریف افراد مبتلا به ایدز و آلوده به ویروس ایدز است . فرد آلوده ( یا اچ آی وی مثبت ) با ویروس ایدز آلوده شده ولی این مساله تنها با انجام آزمایش خون قابل تشخیص است،  اما فرد مبتلا به ایدز علائم بالینی بیماری ایدز كه در بخشهای بعد به آن اشاره میشود را نیز نشان می دهد . مطالعات انجام شده، حاكی از آن است كه در صورت عدم مصرف داروهای ضد ویروس ایدز ، حدود 20 درصد افراد اچ.آی.وی مثبت طی 5 سال و بقیه طی 10 تا 15 سال پس از آلودگی ، مبتلا به ایدز می شوند و متأسفانه 80 تا 90% این افراد در اثر ابتلا به عفونت ها به سرعت جان خود را از دست می دهند . حدود دو سوم افراد آلوده به ویروس ایدز در دنیا ، در نیمه جنوبی قاره آفریقا (منطقه كشورهای زیر صحرا) زندگی كرده و در مجموع 95 در صد افراد آلوده در سنین 15 تا 49 سال قرار دارند .

میزان ابتلا به ویروس ایدز در زنان و مردان تقریبا یكسان می باشد البته در برخی كشورها نسبت مردان مبتلا به زنان بیشتر است كه این را می توان ناشی از شیوع بیشتر آلودگی در مردان همجنس باز و معتادان تزریقی دانست .

 

نحوه گسترش ایدز:

تا کنون در حدود 45 میلیون نفر به این ویروس مبتلا شده اند که آمار گسترش آن در نقاط مختلف جهان به شرح زیر است .

 

اروپای شرقی و آسيای مرکزی                             1600000   نفر

 

اروپای مرکزی و شمالی                                     720000     نفر

 

آمريکای شمالی                                              1200000    نفر

 

آسيای شرقی                                                 870000     نفر

 

آفريقای شمالی و خاورميانه                               510000     نفر

 

حوزه کارائيب                                                   300000     نفر

 

جنوب و جنوب شرقی آسيا                                7400000    نفر

 

شبه قاره صحرا آفريقا                                        25800000  نفر

 

آمريکای لاتين                                                  1800000    نفر

 

اقيانوسيه                                                         76000     نفر

 

 

نقشه زیر نحوه پخش شدن این ویروس را به وضوح نشان می دهد.